Maat

135 2Iedereen is momenteel expert in alles. Iedereen praat over alles mee en heeft een mening: een opvatting die hij of zij niet onder stoelen of banken steekt. Deze week zei iemand tegen me: “Ik wou dat ik vroeger wat meer spreekbeurten had gedaan en meer geoefend had met het spreken in het openbaar. Nu is dat zo moeilijk! ”Mijn antwoord was simpel: “Spreken in het openbaar is mooi, maar iets zeggen dat hout snijdt is beter."

Naast nep-nieuws en nep-informatie heb je ook nep-sprekers en nep-experts. Wij hebben een minister-president die uitblinkt in een vlotte babbel, een prettig voorkomen. Een man in de voorste gelederen. Als het gaat om herinneren van zaken en parate kennis dan wil er nog wel eens een bonnetje, of een shell-dividend-akkoordje hem door de vingers glippen. Je kunt niet alles weten, van alles op de hoogte zijn en over alles als een expert meepraten. Over veel zaken houd ik mijn mond. Want daar weet ik niets van, of in ieder geval te weinig, om een gefundeerde mening te hebben en te ventileren.

Op feesten en partijen wordt gespeecht bij het leven, liefst voor de vuist weg. In kerken wordt gepreekt, liefst zonder papier en uit het hoofd. Mensen denken dat dit eenvoudig is en dat je dat zomaar wel even kunt doen. Is dit zo? Daar durf ik één vraag bij te stellen. Wie als spreker, waar ook ter wereld voor de vuist weg wil spreken in het openbaar, moet zich zeer goed voorbereiden, precies weten wat hij wil zeggen, hoe hij het wil zeggen, wat zijn stappen in het betoog zijn en welk doel hij voor ogen heeft. Doe je dit niet dan wordt het een Trumpiaanse puinhoop.

Vorig jaar zei een collega tijdens een bijeenkomst, triomfantelijk, dat hij inspiratie voor zijn preken opdeed in het openbaar vervoer. Al reizend hoorde hij van alles, wat hij zondags gebruikte voor zijn preek. Een paar krabbeltjes op een stukje papier waren voldoende voor hem. Bij iedereen viel van bewondering de mond open. Bij mij kwam een andere gedachte op: “O arme geloofsgemeenschap, die daaraan bloot wordt gesteld.” Een aanpak van totaal andere orde is het werk van Ds. Smytegeld (1665-1739). Het bekendst werd hij door de 145 preken tellende serie 'Het gekrookte riet': 145 preken over hetzelfde onderwerp. Knap moet ik zeggen, maar liever niet nadoen. Een andere aanpak past meer bij mij. De Schrift lezen, het Woord van Jezus overdenken, een commentaar lezen, nog een keer lezen en dan aan het eind van de week een logisch verhaal op schrift zetten. Ik wil best ervaringen van mensen in de verkondiging betrekken, maar het zoveelste commentaar op het nieuws wil ik niet zijn. Daar pas ik voor. Ook voor een herhaling van zetten ben ik niet in.

135 1
Elke plek om in het openbaar te spreken is een 'gevaarlijke' plek. Weet wat je zeggen wilt en onderbouw dat. Bovenal, houd maat en laat het geen zwamverhaal worden, waar kop noch staart aan zit. Natuurlijk is los van papier spreken het beste, maar de lijn van het verhaal bewaken doe je toch het beste door die lijn op papier uitgewerkt te hebben. Houd de kern van het betoog in de gaten en vat dit kernachtig samen in woorden die er toe doen. In de kerk worden predikanten altijd bewaard voor overmoed. Het Woord van God, het evangelie, is het allerbelangrijkste. Je verkondiging staat altijd in dienst van dat Woord. Wie dat als predikant beseft, behoedt toehoorders en zichzelf voor zwamverhalen, uit de bocht vliegen, of een verkondiging die zo kan doorgaan voor het 8 uur journaal en waar niemand op zit te wachten.

Houd maat in alle dingen. Dat geldt voor iedereen. Echter dit is niet het hele spreekwoord.
Houd maat in alle dingen en het ongeluk zal maat houden ten opzichte van u.

Pastoor van der Vegt
Reageren? Klik hier.
© 3eenheidparochie 2012 - 2018          --- Disclaimer ---       --- Privacy verklaring --- ↑ Top