134 1Empathisch betekent inlevend, invoelend, meelevend en meevoelend. Op een school in Maastricht hadden leerlingen empathische docenten. Ze leefden zeer mee met hun leerlingen, namen het niet zo nauw met proefwerken en andere toetsen. "Ik vind dit verschrikkelijk'', reageert de onlangs aangetreden interim-directeur Loek de Veen. Hij zegt dat de docenten van de school "zeer toegewijd'' zijn, maar dat tegelijkertijd is gebleken dat docenten zich onvoldoende bewust zijn van regels en procedures. Dat is volgens hem de oorzaak van de onregelmatigheden. Zó toegewijd dat 354 leerlingen in de kou staan en ouders compleet uit hun dak gaan (Bron AD 22-06-2018).

Onder de vlag van empathisch kan heel veel. Even weg kijken, even niet opletten, alles zijn gang laten gaan, niet moeilijk doen. Dat zijn zinnen die in onze samenleving te pas en te onpas worden uitgesproken door mensen met de beste bedoelingen. Zo verandert een samenleving heel geleidelijk aan in een kluwen, waar niemand meer uitkomt. Een voorbeeld bij ons uit de buurt. De dijkweg tussen Nieuwegein en Lopik is verboden terrein voor motoren, omdat zij het verkeer dusdanig hinderen dat het gevaarlijk wordt. Er staan borden of beter gezegd, er stonden borden. Wordt er gehandhaafd? Nee. Wij hebben een empathische aanpak, dus wij zien door de vingers, doen niet zo moeilijk. Totdat de eerste aangereden fietser beneden in de kreukels aan de dijk ligt. Dan is het Leiden in last en roept iedereen ach en wee. Een empathische huisarts is heel leuk, maar als het alleen een gezellig babbeltje wordt in de spreekkamer, schiet je als patiënt niet veel op.

134 2In het kerkelijk hebben wij een apart woord voor kerkelijke empathie. Dat is 'pastorale aanpak'. In gewoon Nederlands gezegd: niet de letter maar in de geest van de Bijbel en de kerkelijke praktijk handelen. Onder deze noemer word je als pastoor door parochianen (zelfs collega's) vaak te verstaan gegeven dat je als priester niet zo moeilijk moet doen. Blij zijn, dat ouders nog hun kinderen laten dopen, eerste communie doen en laten vormen, ook al weet je dat er geen vervolg weg meer is. Het blijft bij een éénmalig gebeuren. Natuurlijk ben ik blij als kinderen gedoopt worden, communie doen, gevormd worden, mensen kerkelijk trouwen en begraven worden, maar er zit meer aan vast. Over dat 'meer' mag ik niet moeilijk doen. Als dat 'meer' er niet is, vraag ik me zelf af: "Waar ben ik mee bezig?" Als klap op de vuurpijl een opmerking van een ouderpaar, vorig jaar, die hun kind lieten dopen: "Die € 75,- was het ons na afloop niet waard. "Dan sta je als pastoor aan de grond genageld, stom- en lamgeslagen. Of een opmerking bij de voorbereiding op een begrafenis: "Kom ons niet aan met geloof en die sprookjes uit de Bijbel. Wij willen het allemaal zelf invullen!" Mijn antwoord was: "Jullie wilden toch een kerkelijke uitvaart, of niet? Wat willen jullie nu eigenlijk, want ik raak het spoor bijster."

Pastoraal handelen is niet alles goed en leuk vinden. Het is ook niet met de botte bijl inhakken op situaties en personen. Het is wel eerlijk handelen, naar mensen toe en ook naar jezelf als priester. Voordat je als priester sacramenteel bezig bent in de liturgie door bediening van de sacramenten, bereid je je voor. Te doen wat de Kerk van je vraagt. Dat voor ogen hebben en houden, daar draait het als priester om. Dat kan betekenen dat je een zangkoor aanspreekt omdat ze niet de liturgie ondersteunen, maar meer een zanguitvoering in hun achterhoofd hebben. Kijk, hier zijn wij! Soms ouders de vraag stellen om het doopsel, communie of vormsel uit te stellen, omdat er geen gebedspraktijk onder zit en ze te kennen geven niet van plan zijn om daar verandering in aan te brengen. Mensen en groepen mensen aan te spreken op de koers die zij varen en welk doel zij voor ogen hebben. Begrijp me goed: Ik wil geen mensen afstoten, maar ik neem mensen wel serieus, in de hoop dat zij mij en de geloofsgemeenschap ook serieus nemen.

Veel parochianen noemen dit moeilijk doen, vervelend doen. Echter als de docenten in Maastricht gedurende de schooljaren iets ‘moeilijker’ hadden gedaan, waren zaken duidelijk aan het daglicht gekomen en was er nu geen sprake van blamage. Iets nalaten, niet doen, heeft grotere gevolgen dan wij denken. Alles toedekken met het mooie woord empathie, is anderen en jezelf voor de gek houden. Eerlijk handelen, daar kom je het verst mee.

Pastoor Van der Vegt
Reageren? Klik hier!
© 3eenheidparochie 2012 - 2018          --- Disclaimer ---       --- Privacy verklaring --- ↑ Top